FÖŞ yazdı: Türkiye 2021’de de büyüyemez, 2022’de de

Dünya Bankası Global Ekonomik Beklentiler Ocak 2021 raporunda, Türkiye iktisadına ait büyüme beklentilerini 2020 yılı için yüzde 0,5, 2021 için yüzde 4,5 ve 2022 için yüzde 5,0 olarak açıkladı. Kurumun Haziran 2020’de yayımlanan bir önceki raporunda Türkiye iktisadının 2020’de yüzde 3,8 daralacağını, 2021’de yüzde 5,0 büyüyeceğini varsayım etmişti.

Bakın, DB’nın Türkiye düşmanı olduğuna dair algıyı nasıl kırıp attı sinsi Batı’lılar.  “Siz bu sene %4.5 büyürsünüz, seneye de patlarsınız” diye bizi rehavete düşürüp, sonra toplu halde üstümüze çullanacaklar.

Hiç merak etmeyin, bu oyun sökmez. Zira AKP-MHP iktidarda olduğu sürece Türkiye bü-yü-ye-mez.  Ha, senede %2 üzere büyür, yani kelle başı harcanabilir gelir sittin sene değişmez.  Türkiye’nin 2050’de Dünya’nın En Büyük 10 İktisadı ortasına girmesi, benim ABD Basketboll Ligi NBA’de guard durumunda  sahaya çıkmama eşit mümkünlük taşır.

Tersine, bu hükümet iktidarda kalacaksa, Türkiye çok yakında fakir, Sefil ve 70  cent için elaleme el açar statüsüne tenzil edilecek.  Bu müşahedesinin sebeplerini ikiye ayırıyorum. Birincisi, ve en kökten olanı şu: Sayın Başkanım Erdoğan’ın Sayın Bahçeli’den aldığı daima ve başdöndüren asistlerle Türkiye’de iktisadın motoru, yağı ve şanzımanı görevini yapan tüm kurumları balyozla parçalaması.  Sıralayalım mı?

Bağımsız yargı?

Hukukun üstünlüğü?

Bağımsız denetim  konseyleri?

Parlamento ve mahkemelerin icraatı denetleme yetkisi?

Akademi özgürlüğü?

Daha sayarım da, makalenin amacı bu değil. Konjünktürel takılacağım, yani 2021-2022’de BİLHASSA, kurumsal çöküşün dışında, GSYH büyümesini engelleyen ögelere yoğunlaşacağım. Birincisini, sene başında yazdım.  Büyümek için finansman lazım, o da bizde yok.  Aşağıda 2 grafik var. Birincisi kredilerin ivmesi, durmuş.

İkincisi, deve yüküyle borçlanmışız, büyümek için daha fazlası gerekecek, ama kimse bu idareye borç vermez:

Bu makalede ise Türkiye’nin işsizlik sorununun kalıcı olduğunu vurgulayıp, iyice moralinizi bozacağım. Bakalım en taze dataya göre Türkiye’de GERÇEK, yani geniş çaplı ölçülen işsizlik ne kadar?

“TEPAV’ın değerli araştırma uzmanı  Prof.Dr. Serdar Sayan, SPM olarak alternatif bir işsizlik oranı ile alternatif bir istihdam oranını da sistemli olarak duyurmaya başladıklarını bildirdi. Bunlardan ‘eğreti olmayan istihdam oranı’nın yüzde 26,6 olduğunu ve bu oranın TÜİK tarafından açıklanan klasik istihdam oranının 17,5 puan altında olduğuna dikkat çeken Sayan, pandemi devri işgücü piyasalarının seyrini anlamlandırabilmek için hesapladıkları öbür gösterge olan ‘Geniş Tarifli İşsizlik Oranı’nın ise Eylül 2020 döneminde yüzde 22,7 olarak gerçekleştiğini ve bunun klâsik işsizlik oranından tam 10 puan daha yüksek olduğunun altını çizdi”.

Ekim’de bu oran biraz düşer, Kasım’da %30’u aşar. Zira bütün  sinema, tiyatro, restoran, bar ve kafeleri kapattık, MONOPOL bayilerini de kapanmaya zorluyoruz. Nerden baksanız Kasım-Ocak döneminde en az 1.5 milyon insan işsiz kaldı.

Olağan, dünyanın her yerinde bu türlü oluyor. Bana sorsanız, tüm ülkeyi 6 hafta kitleyip, bu elim salgının köküne kibrit suyu ekerim. Velakin, yeniden TEPAV’da çıkan taze araştırmaya göre, bu türlü bir hareketin sonucu $13 milyar çıktı kaybı ki, hükümet bunun 10’da birini bile mali takviye ya da süreksiz işsizlik ödeneği olarak milletin cebine koyamaz.

Tüm dünyada 150 milyondan fazla insanın bir anda işini kaybetmesi, salgın yazın bitse de, bu şahısların işlerini geri kazanacağı manasına gelmez. Kolay neden?  Robotlaşma  ve dijitalleşme en az 10  yıl hızlandı, artık eskisi kadar emeğe gereksinim yok. Turizm, konaklama, cümbüş, mağaza alışverişi ve business uçuşlar uzun müddet eski gücüne gelmez.  Bu kesimlerde işgücü kaybı kemikleşecek.

Türkiye açısından, bilhassa turizm ve perakende büyük zorun, ancak bizi Gelişmiş Ülkeler’den ayıran başka negatif özellikler de var. Öncelikle, esnaf Covid-19 birinci dalgayı, devletin nakit yardımlarıyla değil, ucuz krediyle atlattı. Artık Varlık Rasyosu yok, gerçek batık kredi oranı ise en az %15.  Kredi versen de kimse almaz, aslında özel banka da batık esnaf-tüccara kredi vermez, veremez.

Daha berbatı, Türkiye’de kalıcı işsizlik Covid-19’dan çooooooooooook önce, Seyahat olayları ile başladı. O günden bu yana Türkiye’nin Toplam Girdi Verimliliği 0 arttı!!! Yani, teknoloji üretime hiç katkıda bulunmuyor. Esasen ihracatımızın kilo değerinin $1.67’den $1’e inmesi de bu durumun göstergesi. Sattığımız ürünlerin katma değeri daima düşüyor: Ehh yani? Kardeşim, artık işdünyasının üniversite mezununa gereksinimi yok!  Lise mezunu, teknik okul mezunu ilkel üretim teknikleri için kâfi.

Bu yüzden üniversite gençliğinin %75’i ilk fırsatta bu diyardan tüymek istiyor. İşte bu yüzden ilkokul mezunuyla üniversite mezunu ortasındaki maaş-ücret farkı daralıyor.

Pek, katma değeri artıramaz mıyız? Hayır, zira özel kesim konut-inşaat dışında sabit sermaye yatırımı yapmıyor. Yeni fabrika, alet, bilgisayar donanımı, yazılım satın almadan yeni teknolojileri nasıl üretim sürecinize entegre edersiniz?

Sonuçta, ucuz üretim yapan, ucuz emeğe dayalı bir ülke haline döndük. Ama,  bizden daha ucuza çalışan gariban Asyalı’lar o işleri  çalıyor, Covid-19 da emek yoğun kesimleri daraltıyor.

İktisat tüketim demektir.  Bu Keynes’in kanunu; iktisat, iç ve dış talep kadar büyür. Dış talep aslında AB resesyonu ve Arap ambargosundan ayva.  İçerde de çalışabilecek nüfusun %30’u işsiz. Neyle tüketecek?  Esasen para da yok.

Bu koşullar altında TUIK’e göre en fazla %10, istatistiklerle oynayarak halka palavra söyleme geleneği olmayan bir iktdar döneminde ise senede en fazla  %2 büyürüz.

Tüm okurlarımdan özür diliyorum.  Başımda Derin Devlet’in  ABD’de Trump’a oynadığı sinsi oyun çınladığı için bu makaleye gereğince konsantre olup hükümete sağlam geçiremedim. Bir sonrakinde telafi edeceğim.

FÖŞ yazdı: Türkiye 2021- Finans eksikliği büyümenin önündeki en önemli mahzur

FÖŞ: Ercan Uysal’la Bankacılık, Batık Krediler, Büyüme ve 2021’de Islahat

COVID-19 SONRASI DÜNYA: HİÇBİR ŞEY ESKİSİ ÜZERE OLMAYACAK

Ekonomist Yeşilada: İktisatta çöküntü, kurda şok riski var

https://twitter.com/AtillaYesilada1

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmekMesajları Oku

%d blogcu bunu beğendi: