Denizlerde hamsi alarmı: ‘Aç kalınca Türkiye’ye inemedi’

1 Eylül’de başlayan av dönemi ile balıkçılar ağlarını denizlere bırakmayı sürdürüyor. Ancak av yasağının kalkmasından bu yana bilhassa hamside bir türlü istenen ucuzluk ve bolluk yakalanamadı. 

NTV’den Tuğba Öztürk’ün haberine göre deniz suyu sıcaklığının düşmemesi nedeniyle beslenemeyen hamsinin Karadeniz’de küçük boyutlarda avlanması uzmanlara göre durumu önemli boyutlara taşıyor. Tezgaha çıkan hamsiler küçük olduğu kadar ince yapıya da sahip olunca ‘hamsinin jenerasyonu tükeniyor mu’ sorusu gündeme yerleşti. Uzmanlar ergin boyutlara ulaşmadığı için üreyemeden avlanan hamsi jenerasyonunun tükenebileceği ikazlarında bulunuyor.

‘Hamisde bir tükenme var’

İstanbul Üniversite Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saadet Karakulak, hamside bu sene bir tükenme yaşandığını söyledi.

Aynı tükenmenin 2018’de de yaşandığını söyleyen Karakulak, “2019’da üretim ölçümüz iyiydi ancak artık duruma baktığımızda durumun tekrar kötüleştiğini görüyoruz” dedi. 

Karakulak, hamsi üretiminin Türkiye için epey önemli olduğunu belirterek av ölçüsünün yarısına yakınının hamsiden elde edildiğini söyledi. 

Hamsi ölçüsündeki dikkat çeken azalışı esas global ısınmaya bağlayan Karakulak, Karadeniz’deki ekosistemin değişmeye başladığını belirterek, “Hamsi Ukrayna’daki üremesini tamamladıktan sonra iyice beslenerek bizim sularımıza kasım ayı üzere gelir, bizim avcılığımız da kasım ayında başlar ve 15 Nisan’a kadar yoğun bir avcılık gerçekleşirdi. Ancak artık durum farklı. Tezgahta hamsi yok, varsa da küçük”açıklamasını yaptı. 

‘Ülkemizde balık avcılığı iyiye gitmiyor’

Karakulak, “Hamsi avcılığı artık bir ya da iki ay oluyor. Bu durumda balık avcılığının ülkemizde iyi gitmediğini gösteriyor. Zaman ile birlikte avlanan balık ölçüsü da azaldı” dedi. 

İklim değişikliği tesiri ile hamsinin Gürcistan taraflarına kaçtığını söyleyen Karakulak, yabancı basındaki müşahedelerini de açıklayarak, “Ukrayna ve Rusya basınında hamsi ölümleri olduğunu görüyoruz. Kıyılarına ölü hamsi balıkları vuruyor. Hamsilerin midesine bakıldığında  besin olmadığını görüyoruz. Besin yokluğunda olan hamsinin de bizim sularımıza inecek gücü kalmıyor” sözlerini kaydetti. 

Av ölçüsünde azalış, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ‘Su Eserleri İstatistikleri Raporu’nda da görülüyor. 

Türkiye’deki 10 yıllık hamsi üretim ölçüsünün yer aldığı raporda, 2002 yılında 373 bin ton hamsinin olduğu, ancak bu sayının 2014 ve 2018 yılında 96 bin ton civarına gerilediği görülüyor. 

Raporda 2019 yılındaki hamsi üretim ölçüsüne da 262 bin ton olarak yer veriliyor. 

Üreme bahtları azalıyor

Global iklimin yanı sıra çok oranda yapılan avcılığın da denizdeki popülasyona zarar verdiğini belirten Karakulak, “Yasal oranın altında olan balıkların avlandığını görüyoruz. Bu avlanan balıklar kimi bireyler tarafından ülkemizde balık unu ve yağı endüstrisine ucuz fiyata satılıyor. Bu balıkların avlanması ise üreme bahtlarını epey azaltıyor” açıklamasını yaptı. 

Balık avcılığının süresinin azalmasının yanı sıra boyutlarının küçük olması ile denizlerdeki alarmı hissetmeye başladığımızı belirten Karakulak, “Biz lüferi artık kofana olarak görmüyoruz, Karadeniz’de fokları görmüyoruz, orkinos, kılıç balığı görmüyoruz. Memleketler arası bir kurul olan Akdeniz Balıkçılık Örgütü (GFCM) geçen hafta Akdeniz için ikaz verdi. Bütün ülkelere yönelik yapılan bu ikazda balık avcılığının çok fazla yapıldığı belirtildi” tabirlerini kullandı.  

Global iklim değişikliği nedeniyle denizdeki balık tiplerinin değiştiğini söyleyen Karakulak, “Özellikle bu durumdan büyük balıklar etkileniyor. Karadeniz özeline baktığımızda da cinslerin değiştiğini görüyoruz” diyerek sözlerine şunları ekledi: 

”Artık Karadeniz ve Marmara’da o kadar çok denizanası görülüyor ki, bu da bize ekosisteminin bozulduğuna dair bir alarm veriyor. Marmara Denizi’nde orkinos, kılıç balığı üzere çeşitler hayli azaldı. Bu balıklar denizanası ile beslenir. Bu balıklarda kaybolunca da denizanaları da hayli çoğaldı”

‘Karadeniz’de Akdeniz’in özellikleri görülüyor’

Yaşanan bu iklim değişikliği nedeniyle balıkçılığın nasıl yapılacağına dair yeni bir çalışma yapılması gerektiğini söyleyen Karakulak, “Balıkların üreme zamanlarında değişiklikler görülüyor. Ekosistemi izleyerek global ısınmaların tesirini gözlemlememiz ve yeni bir plan oluşturmamız gerekiyor” dedi. 

Karakulak, “Küresel iklim değişikliği nedeniyle artık Karadeniz’de de Akdeniz’in iklim özelliklerini görüyoruz. Süveyş Kanalı’ndan giren bir sürü cins Akdeniz’de çoğalıyor. Balon balığı, aslan balığı üzere cinsler Süveyş Kanalı’na girdi. Bakanlığımızın, balıkçıların sorunu olan balon balığına ait bir çalışma başlattı. Aslan balığı için de bir uygulama yapılmalı” dedi. 

‘İstanbul’un efendisi’ kırmızı listede

Son olarak Karakulak, ‘İstanbul’un efendisi’nin bile tehlikede olduğunu belirterek, “Dünya Doğal Kaynakları Müdafaa Birliğine (IUCN) baktığımızda bir sürü canlının kırmızı listeye girdiğini görüyoruz. Son olarak lüfer balığı da bu listeye girdi” tabirlerine yer verdi.

Özkaya: Yalnızca hamsi değil, hepsi azaldı

Su Eserleri Kooperatifleri Merkez Birliği İdare Konseyi Başkanı Ramazan Özkaya da yalnızca hamsinin değil Türkiye’deki tüm balıkların stoklarında bir azalma olduğunu söylüyor. Özkaya, “Avlanan balıklarının uzunluklarının küçük ya da epeyce ince olduğunu görüyoruz” dedi. 

Denizdeki balık ölçüsünde bir azalış olduğunu söyleyen Özkaya, “Tezgahta hamsi yok, varsa da ele avuca gelmez tipten. Palamut olunca hamsi hamsi olunca da palamut az oluyordu. Ancak bu sene ikisi de yok. Bunun ne büyük nedeni de global iklim değişikliği. Bir düzenleme yapılarak avlanma süresinde bir değişikliğe gidilmeli” açıklamasını yaptı.  

Halde fiyatlar nasıl?

İstanbul Balık Hali’nde 1 kutu hamsinin (12 kg civarı) fiyatı 230-250 TL ortasında değişiyor. Hamsi yıl içerisinde 280-300 liraya kadar indi. 

Çiftli olarak satılan palamutların fiyatı boyutuna göre 50-70 TL ortasında değişiyor. Palamut yıl içerisinde 24-27 liraya kadar düşüş gösterdi. 

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmekMesajları Oku

%d blogcu bunu beğendi: