Anayasa Mahkemesi’nden TSK’da söz özgürlüğü kararı

Anayasa Mahkemesi’nin Resmi Gazetede yayımlanan kararına göre, Türk Silahlı Kuvvetlerinde (TSK) piyade yüzbaşı olarak görev yapan Barış Koç, görev yaptığı komutanlıkta yürütülen nöbet hizmetlerinde birtakım düzenlemeler yapılması ve kanuna karşıt birtakım konuların yine gözden geçirilmesi talebiyle üst komutanlığına dilekçeyle başvuruda bulundu.

İlgili alay komutanlığı, yüzbaşının “Tüm birlik işçisine eşit sayıda nöbet yazılması, hudutta destek, pusu vekalet üzere görevleri icra eden çalışana hudutta geçirdikleri gün kadar eksik nöbet yazılması, sayılar eşitlenene kadar fazla nöbeti olan işçiye yeni nöbet yazılmaması” taleplerini içeren dilekçesine cevap verdi ancak bir başka yazıyla da dilekçede kullanılan birtakım sözlerin “askerlik adabı, askeri yazışma kuralları ve üst amire hitap kuralları ile bağdaşmadığı” gerekçesiyle savunmasını istendi. 

Savunmasının akabinde Alay Komutanlığı kararıyla kınama cezası verilen Koç’un cezanın iptali istemiyle üst amirine yaptığı itiraz, ilgili Tugay Komutanlığınca reddedildi. 

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu uyarınca kınama cezasına karşı mahkemeye başvurma hakkı olmadığını belirten Barış Koç, Anayasa Mahkemesi’ne ferdi müracaatta bulundu. Koç, dilekçe hakkını kullandığı için cezalandırıldığını, TSK’de sıralı amirlerine verdiği dilekçe münasebetiyle disiplin cezasına çarptırılması nedeniyle tabir özgürlüğünün ihlal edildiğini ileri sürdü. 

Asker bireylerin söz özgürlüğü

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, başvurucunun Anayasa’nın 26. hususunda güvence altına alınan tabir özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. 

Yüksek Mahkeme’nin münasebetinde, tabir özgürlüğüne yapılan müdahalenin, zarurî toplumsal gereksinimi karşılamıyorsa ya da orantılı değilse demokratik toplum nizamının gereklerine uygun bir müdahale olarak değerlendirilemeyeceği belirtildi. 

Anayasa’nın 26. unsurunun asıl işlevinin, herkesin söz özgürlüğünü korumak olduğu tabir edilen münasebette, “Askerlerin dahil olduğu kamu görevlileri de toplumun öteki bütün bireyleri üzere tabir özgürlüğünden yararlanır” tespiti yapıldı.

Hukuk devletinin gerekleri kapsamında bir askerin ferdî yahut görevle ilgili sorun ve taleplerini dile getirmesinin bir hak olarak askeri yasalarda öngörüldüğü hatırlatılan münasebette, bu hakkın kullanımının, askeri disiplin ve hiyerarşik sistem içinde aşikâr bir prosedür benimsenerek düzenlendiği aktarıldı.

Belirlenen sistem ve yollara riayet edilmemesi durumunun ise Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nda disiplin cezasını gerektiren bir aksiyon olarak nitelendirildiği kaydedildi.

Dilekçe verdiği için değil, dilekçede kullandığı tabirler nedeniyle kınama cezası

Münasebette, somut olayda müracaatçının, üst komutanlığına dilekçe verdiği için değil, dilekçede kullandığı “istek ve taleplerim…”, “…mevzuatta gereğince açık olup…”, “…bu konu düzeltilmediği sürece birliğimizde dedikoduya mahal vereceği ve işçi ortasında hasımlık yaratacağı kanaatindeyim.” şeklindeki sözlerin askerlik adabı, askeri yazışma kuralları ve üst/amire hitap kuralları ile bağdaşmadığı gerekçesiyle kınama cezasına çarptırıldığı anlatıldı. 

Askeri hiyerarşi ve disiplin içinde bulunan çalışanların askeri makamlara sundukları dilekçelerde aşikâr yöntemlere uygunluğun aranması ve bunların disiplin yaptırımlarına bağlanmasının demokratik toplum nizamında gerekli olduğu belirtilen münasebette, şunlar kaydedildi: 

“Ancak dilekçedeki üslubun askeri disipline zarar verip vermediği değerlendirilirken de hassas davranılması ve askeri işçinin dilekçe hakkının orantısız bir biçimde kısıtlanmasına imkan verilmemesi gerekmektedir. Şikayet dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde dilekçede saygısız, sert ve kati bir üsluba yer verilmediği üzere tekliflerin akabinde bunları uygulama inisiyatifinin ilgili komutanlıkta olduğunu belirten müracaatçının ‘Komutanlık buyruklarına maruzdur.’ ifadesini kullandığı görülmüştür.

Müracaatçının nöbet hizmetlerinde kimi düzenlemeler yapılmasına yönelik tekliflerinin ilgili komutanlığa arzına ait dilekçede kullandığı üslup nedeniyle kınama cezası ile yaptırım uygulanmasının demokratik toplum sisteminde mecburî bir muhtaçlığı karşılamadığı değerlendirilmiştir.”

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmekMesajları Oku

%d blogcu bunu beğendi: