üst reklam

ABD’nin gayesinde Türkiye var… Yeni yaptırımlar mı geliyor

0

Reuters haber ajansının, Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 füze savunma sistemini dün test ettiğini bildirmesinin akabinde, ABD idaresinden reaksiyon geldi. ABD Dışişleri Bakanlığı, “Doğrulanması durumunda, S-400 sistemlerinin test edilmesini en ağır biçimde kınıyoruz” açıklamasında bulundu. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) da, S-400 sisteminin aktive edilmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Bunu yapmak, güvenlik bağlantıları açısından önemli sonuçların olması risklerini doğurur” ifadesini kullandı.

Reuters, Sinop’tan çekildiğini belirttiği bir amatör görüntü paylaşarak, gökyüzüne bir füzenin fırlatıldığını ve dar bir duman sütununun görüldüğünü bildirdi. Reuters bunun öncesindeki haberinde de Türkiye’nin bugün S-400 sistemini test edeceğini belirtmiş, Türkiye’nin bu gayeyle Karadeniz üzerinde hava alanına yönelik NOTAM, denizcilere yönelik de NAVTEX yayımladığına dikkat çekmişti.

Bu haberden kısa müddet sonra ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Morgan Ortagus yazılı açıklama yaparak, ABD’nin, Rusya’dan S-400 üzere askeri sistemlerin alımının kabul edilemez olduğu iletisini Türk hükümetinin en üst makamlarına ilettiğini kaydetti.

“GÜVENLİK BAĞLANTILARI İÇİN ÖNEMLİ SONUÇLARI OLUR”

Türkiye’nin sistemi aktive etmesi halinde bunun ABD ile güvenlik ilgileri açısından önemli sonuçları olabileceği ikazında bulunan ve bu bahisteki beklentilerini açıkça ortaya koyduklarını hatırlatan Ortagus, “Doğrulanması durumunda, S-400 sistemlerinin test edilmesini en ağır biçimde kınıyoruz. Bu adım, Türkiye’nin bir NATO müttefiki ve ABD’nin stratejik ortağı olarak taşıdığı sorumluluklara karşıt düşmektedir” ifadesini kullandı.

Reuters’ın haberine nazaran, isminin açıklanmaması şartıyla konuşan bir Amerikalı yetkili, Amerika’nın S-400 sistemini test ettiğini doğruladı lakin detay vermedi. 

PENTAGON AÇIKLAMASI

Gün içinde ABD Savunma Bakanlığı’ndan (Pentagon) da bir açıklama geldi. Bakanlık Sözcüsü Jonathan Hoffman yazılı açıklamasında, “Eğer doğruysa, Bakanlık testi kuvvetle kınamaktadır. Şu konuda açık olduk: Operasyonel bir S-400 sistemi Türkiye’nin ABD ve NATO müttefiki olarak taşıdığı yükümlülüklerle uyuşmamaktadır. Türkiye’nin sistemi satın almasına itiraz ediyoruz ve Türkiye’nin bunu operasyonel hale getirmekte olduğu haberlerinden derin tasa duyuyoruz” ifadelerini kullandı.

VOA Türkçe’de yer alan habere nazaran sistemin aktive edilmemesi gerektiğini vurgulayan Hoffman, “Bunu yapmak, güvenlik ilgilerimiz açısından önemli sonuçların olması risklerini doğurur. Türkiye’nin esasen F-35 programına iştirak askıya alınmıştı ve S-400 ikili bağlantıların diğer alanlarında ilerleme sağlanmasına pürüz oluşturmaya devam ediyor” dedi.

Ulusal Savunma Bakanlığı’ndan ise bahisle ilgili bilgi verilmedi.

SENATÖR MENENDEZ: “TÜRKİYE’YE DERHAL YAPTIRIMLAR UYGULANMALI”

Senato Dış İlgiler Komitesi’nin kıdemli üyelerinden Demokrat Bob Menendez de, “Bugün Türkiye’nin Rus üretimi S-400 hava savunma sistemini test etmesi, Ankara’nın Trump idaresinden gelen basitçe taleplerden etkilenmediğini açıkça gösteriyor. Erdoğan yalnızca hareketlere karşılık veriyor, kelamlara değil” açıklamasında bulundu.

Trump idaresini Rusya’dan savunma ekipmanı alan ülkeleri cezalandırmayı öngören Amerika’nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Çaba Maddesi’ni (CAATSA) görmezden gelmekle eleştiren Menendez, “Bu, Putin’e karşı elimizi zayıflattı. Ayrıyeten Erdoğan’ı da cesaretlendirdi, bugünkü testin yolunu açtı” dedi.

Senatör Menendez, “Başkan Trump’ın yasanın gereklerini yerine getirmemesi ve Recep Tayyip Erdoğan’a olan yakınlığı, bizim, NATO müttefiklerimizin ve Avrupa’daki ortaklarımızın ulusal güvenliği için önemli bir tehdit oluşturuyor. CAATSA’nın yetkisi net ve idare bu maddeyi uygulamalı. Türkiye’ye bu sistemi satın alması ve kullanmasından ötürü derhal yaptırım uygulanmalı” ifadelerini kullandı.

Türkiye bu hafta başında, 16-17 Ekim tarihlerinde Karadeniz üzerinde, Sinop yakınlarında füze atışları yapılacağına dair bir NOTAM yayımlamıştı. Havacılara yönelik duyuru manasına gelen NOTAM’da, bölgedeki uçakların 6 saat müddetle yapılacak füze atışlarından haberdar olması ve uçakların 61 bin metreye kadar olan irtifalardan uzak durmaları istenmişti.

Benzeri formda denizciler için yayımlanan ve 16-17 Ekim tarihlerini içeren NAVTEX’te, bölgede atış talimlerinin yapılacağı söz edilmişti.

Türkiye’nin S-400 füze savunma sistemlerini Rusya’dan satın alması ABD’nin yansısına neden olmuştu. Bu sebeple ABD Kongresi, F-35 savaş uçağı projesinden çıkarılan Türkiye’ye yaptırımlar uygulanmasını istiyor ve Trump idaresine bunun için baskı yapıyor.

Türkiye, ABD’den Patriot sistemlerini satın alamamasını münasebet göstererek 2017 yılında Rusya’yla 2,5 milyar dolarlık bir mutabakat yaparak S-400 füze savunma sistemi satın almıştı. S-400’lerin radar testleri daha evvel yapılmıştı, lakin haberler doğrulandığı takdirde füze fırlatma testleri birinci kere yapılmış olacak.

KONGRE ÜYELERİNDEN POMPEO’YA TÜRKİYE MEKTUBU 

Temsilciler Meclisi Dışişleri Kurulu Lideri Eliot L. Pürüz ve Avrupa, Avrasya, Güç ve Etraf Alt Kurulu Lideri William R. Keating, Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’ya gönderdikleri bir mektupla Türkiye’nin “bölgesel saldırganlığına” ve “demokrasi dışı tavrına” karşı baskıyı arttırma daveti yaptı.

Kongre üyeleri, Türkiye’nin Doğu Akdeniz, Libya, Suriye, Irak ve Dağlık Karabağ’daki “saldırgan tavrını” durdurma, Türkiye’nin Rus S-400 hava savunma sistemi satın almasından doğan yasal yaptırım gerekliliğini uygulama ve Türk halkının demokratik haklarını müdafaa daveti yaptı.

Mektupta Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “demokrasi dışı tavrının” ABD-Türkiye ikili bağlarını gözardı ettiği ve NATO güvenliğini tehlikeye attığı belirtildi, “Erdoğan’ın insan hakları ve kanunların üstünlüğüne olan taarruzları Türkiye’nin demokratik temellerini çürütmektedir” denildi.

Mektupta “Türkiye İttifak’ın (NATO) değerli ve faydalı bir üyesi olarak kalmaya devam edecekse ABD idaresi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın demokrasiye ve bölgeye yönelik taarruzları karşısında sessiz kalmaya derhal son vermelidir” sözlerine yer verildi.

Kongre üyeleri mektubu yazma münasebeti olarak, Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin son yıllardaki tavrını ve ABD idaresinin bu tavır karşısında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hesap sormakta başarısız olmasından duydukları tasayı gösterdi. Mektupta, Türkiye’nin kıymetli bir NATO üyesi olmasının onu başka ülkelerin bilhassa de ABD’nin tenkitlerinden yoksun bırakmaması gerektiği kaydedildi.

Erdoğan’ın Türkiye’nin hukuk sistemini politikleştirdiği, söz özgürlüğü ve basın özgürlüğü haklarını kullanan Türk vatandaşlarını sert halde cezalandırdığı ve ABD konsolosluğu ve büyükelçiliği çalışanlarını maksat aldığı belirtilen mektupta buna örnek olarak Metin Topuz’un yaklaşık dokuz yıl mahpus cezasına çarptırılması gösterildi ve Topuz hakkında kabahatini kanıtlayacak inandırıcı kanıt olmadığı belirtildi. Mektupta ayrıca “Erdoğan’ın saldırganlığının başşehir sokaklarına kadar ulaştığını ve müdafaalarının ulusumuzun başşehrinin sokaklarında barışçı göstericilere vahşice saldırdığını hatırlarsınız” denildi.

İdarenin bu ve bu gibi “provokasyonlara” yanıtının 2016 yılından bu yana otokrat davranışlara takviye olduğu belirtildi.

Erdoğan’ın Doğu Akdeniz’de ABD’nin müttefikleriyle, bilhassa de Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail’le “çatışma yaratmaya devam ettiği” belirtilen mektupta bunun son örneği olarak BM kararlarının ihlal edilmesi suretiyle Maraş kıyısının açılması gösterildi. Bunun Kıbrıs adasında barış görüşmelerine ve iki halk ortasındaki alakalara gölge düşüreceği belirtildi.

Kongre üyeleri mektupta Erdoğan’ın ve Türk hükümetinin terör örgütü ilan edilen Hamas’a dayanak olduğunu kaydetti, hükümetin onlarca Hamas üyesine Türk vatandaşlığı ve pasaportu verdiğine yönelik haberler olduğunu öne sürdü. Türkiye’nin Ortadoğu’da etnik azınlıkları gaye alarak bölgede istikrarı tehdit ettiği belirtilen mektupta bilhassa Suriye’deki topluluklarla Irak’ın kuzeyindeki etnik Yezidi ve Kürt toplulukların gaye alındığı, hücumların Irak hükümet yetkililerinin hayatına mal olduğu belirtildi. Mektupta Cumhurbaşkanı Erdoğan hükümetinin hareketlerinin Birleşmiş Milletler’in Libya için kabul ettiği silah ambargosuyla da zıt düştüğü ve Dağlık Karabağ çatışmalarını tetiklediği belirtildi.

Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ABD ve NATO’nun güvenlik çıkarlarını “ciddi biçimde tehdit ettiği” belirtilen mektupta bu durumun Türkiye’nin F-35 iştirakinden çıkartılmasıyla sonuçlandığı hatırlatıldı. Kongre’nin idarenin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı taraf değiştirmesi ve S-400 yerine PATRIOT füze sistemi satın alması için ikna etme eforlarına takviye verdiği belirtilen mektupta “Ancak Erdoğan bunu yapmayı reddettiği için Kongre, basın açıklamalarıyla ve Türkiye’nin S-400 satın almasını CAATSA kapsamına giren kıymetli bir süreç olarak tanımlayan 4695 sayılı partilerüstü tasarıyı ve Ulusal Savunma Yetki Yasası’nın misal unsurunu Temsilciler Meclisi’nde neredeyse oy birliğiyle geçirerek Türkiye’ye reaksiyon gösterdi” denildi. Fakat aylar süren gecikme ve iki partiden Kongre üyelerinin uğraşına karşın idarenin kanunları uygulamakta çok geç kaldığı belirtildi.

ABD ve Türkiye ortasında bir kere daha karşılıklı güvenlik çıkarlarına, NATO’ya bağlılığa ve demokratik kıymetlerin paylaşılmasına dayalı bir ilginin yine sağlanması dileğinin lisana getirildiği mektupta, fakat Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “saldırgan ve demokrasiye aykırı” tavrının sırf bu sonucu geciktireceği belirtildi. İdareden yasal gereklilikle gelen yaptırımları uygulayarak Ankara’ya baskıyı arttırması istenen mektupta “Türk halkının demokratik hak ve özgürlükleriyle Erdoğan rejimi altında her gün baskı gören ABD hükümeti çalışanlarına dayanak verilmeli” denildi.

Mektupta, Lider Trump’ın dört yıllık iktidarı ve Pompeo’nun Dışişleri Bakanlığı’ndaki iki yıldan uzun süren liderliğinin akabinde gelecek idarenin Türkiye’yi “daha NATO eksenli ve demokratik bir yola sokmak için daha fazla uğraşması gerektiğinden” telaş duyulduğu kaydedildi.

POMPEO’DAN TÜRKİYE’YE DAĞLIK KARABAĞ ELEŞTİRİSİ

Ermenistan ile Azerbaycan ortasında Dağlık Karabağ’da süreksiz ateşkesin ihlali yeni çatışmalarla devam ederken, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Türkiye’nin yaklaşımının bölgedeki durumu daha da kötüleştirdiğini söyledi.

Memleketler arası alanda Azerbaycan toprakları olarak tanınan fakat Ermeniler’in kontrolundaki Dağlık Karabağ’da Eylül ayında yine alevlenen çatışmalar 1990’lardan bu yana bölgedeki en şiddetli krize dönüştü. İnsani krizin eşiğine gelinen uzlaşmazlıkta Türkiye’nin Azerbaycan’a takviyesini sürdürmesi Amerika da dahil batılı ülkelerin tenkitlerine neden oluyor.

Bölgedeki durumun şu an “barut fıçısı” niteliğinde olduğunu söyleyen ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Türkiye’nin tavrının ortamı daha da kızıştırdığı görüşünü savundu.

Türkiye’nin Azerbaycan’a askeri dayanağı sürerken, Rus haber ajansı RIA’ya nazaran Rusya da Hazar Denizi’nde askeri tatbikata başladı. Dağlık Karabağ’daki savaşa Türkiye ve Rusya’nın da dahil olabileceği kaygıları lisana getiriliyor.

Azerbaycan ve Ermenistan yetkilileriyse Rusya’nın arabuluculuğunda devreye sokulan süreksiz insani ateşkesin ihlalinde birbirlerini suçlamaya devam ediyor.

Ermenistan Savunma Bakanı Artsrun Hovhannisyan bahisle ilgili son açıklamasında Azerbaycan’ın “İnsani yardım muahedesini büsbütün hiçe sayarak” Dağlık Karabağ’ın kuzeyini bombaladığını ileri sürdü. Hovhannisyan, Azeri güçlerin daha sonra Ermeni güçleri tarafından geri püskürtüldüğünü argüman ederek “Düşmanın piyadeleri ordumuzun darbesinden kaçtı” şeklinde konuştu.

Azerbaycan Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamadaysa Hovhannisyan’ın savları reddedildi, Azerbaycan güçlerinin bölgede avantajı tekrar ellerine aldığı ileri sürüldü.

Dağlık Karabağ lokal idaresi yetkililerinden alınan son bilgilere nazaran 29 asker daha öldü ve 27 Eylül’de başlayan çatışmalardan bu yana ölen Ermeni asker sayısı 633’e yükseldi.

Azerbaycan yetkilileri askeri can kayıplarıyla ilgili şimdi bir açıklama yapmadı lakin Azeri başsavcılığının aktardığına nazaran siviller ortasında 222 yaralı, 47 de can kaybı var.

Ermeni ve Azeri güçler ortasında devam eden çatışmalar Azerbaycan’dan Avrupa’ya açılan doğal gaz ve petrol boru çizgilerinin bulunduğu alana yakın bir bölgede yaşandığından bölgesel ve global çapta olumsuz tesirinin büyük olabileceği korkusu da yaratıyor.

Türkiye’nin Azerbaycan’a kaynak dayanağıyla ilgili telaşlarını lisana getiren ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo WSB Atlanta’ya verdiği röportajda, uzlaşmazlığın “zaten bir barut fıçısı üzere olan duruma üçüncü aktörlerin müdahale ederek fitillemesi yerine diplomatik yollarla” çözülebileceğini söyledi.

NATO müttefiklerinin tenkitlerine reaksiyon gösteren Türkiye, Ermenistan’ı Azerbaycan topraklarını işgal etmekle suçlamaya devam ederken Ermenistan yetkilileriyse Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan tarafından işgal edilmeye çalışıldığını söylüyor.

Odatv

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmekMesajları Oku